Thị Trường Phái Sinh Ở Việt Nam

Việc phát triển thị trường phái sinh là xu thế tất yếu không chỉ với thị trường chứng khoán Việt Nam mà đó là xu thế chung của thế giới. Tại Việt Nam, sau 3 năm chính thức đi vào hoạt động, thị trường chứng khoán phái sinh tiếp tục gây ấn tượng với những con số tăng trưởng mà thị trường phái sinh các quốc gia khác phải mơ ước.


Phát triển nhanh chóng, vượt trên cả kỳ vọng

Theo các chuyên gia chứng khoán, việc phát triển thị trường phái sinh là xu thế tất yếu không chỉ với thị trường chứng khoán Việt Nam mà đó là xu thế chung của thế giới. Sau 3 năm khai trương hoạt động, TTCK phái sinh đã có sự phát triển nhanh chóng, vượt các kỳ vọng đặt ra, thể hiện rõ vai trò là công cụ phòng ngừa rủi ro, góp phần tích cực vào việc ổn định thị trường cơ sở.

Bạn đang xem: Thị trường phái sinh ở việt nam

Hiện tại, TTCK phái sinh có hai sản phẩm phái sinh trên các tài sản cơ sở là: chỉ số cổ phiếu VN30 và trái phiếu Chính phủ (TPCP) kỳ hạn 5 năm, trong đó hợp đồng tương lai TPCP là sản phẩm dành riêng cho các nhà đầu tư tổ chức.

Bảng 1: Bảng tổng hợp giao dịch hợp đồng tương lai VN30 2017-2020

TT

Chỉ tiêu

Đơn vị

2018

2019

Hợp đồng tương lai trên chỉ số VN30

1

Tổng KLGD

hợp đồng

1.106.353

19.697.764

22.185.096

24.913.276

2

KLGD bình quân/phiên

hợp đồng

10.954

78.791

88.740

173.009

3

Khối lượng OI (cuối kỳ)

hợp đồng

8.077

21.653

16.625

38.001

Hợp đồng tương lai TPCP kỳ hạn 5 năm

TT

Chỉ tiêu

Đơn vị

1

Tổng KLGD

hợp đồng

278

18

2

KLGD bình quân/phiên

hợp đồng

2,17

3

Khối lượng OI (cuối kỳ)

hợp đồng

0

0


Có thể nói, TTCK phái sinh dù mới ra đời nhưng có sự tăng trưởng mạnh mẽ, tốc độ phát triển tương đối tốt, với mức tăng trưởng năm sau cao hơn năm trước. Trong vòng 3 năm qua, tính đến hết tháng 7/2020, đã có tổng số hơn 67,9 triệu hợp đồng tương lai được giao dịch. Hoạt động trên thị trường phái sinh đặc biệt sôi động vào những thời điểm thị trường cơ sở có biến động mạnh.

Theo đánh giá của giới chuyên gia, mức tăng trưởng ngoạn mục về doanh số giao dịch của thị trường phái sinh Việt Nam như trên là con số mà nhiều thị trường phát triển trước đó phải mất nhiều năm mới đạt được. Chẳng hạn, Sở Giao dịch Hợp đồng tương lai Đài Loan (TAIFEX) phải mất 13 năm, Sở Giao dịch chứng khoán phái sinh Thái Lan (TFEX) phải mất hơn 7 năm mới đạt được số lượng hợp đồng giao dịch như mức HNX đạt được hiện nay.

Hình 1: Biểu đồ giao dịch Hợp đồng tương lai chỉ số VN30

*

Tăng trưởng bất chấp dịch bệnh toàn cầu

Từ những số liệu về thanh khoản đó, có thể thấy TTCK phái sinh Việt Nam đã và đang góp phần ổn định tâm lý nhà đầu tư, đặc biệt khi thị trường cơ sở biến động mạnh, là một công cụ phòng ngừa rủi ro đối với danh mục chứng khoán cơ sở và là giải pháp hữu hiệu để giữ chân dòng vốn ở lại thị trường những khi thị trường cơ sở sụt giảm mạnh.

Hình 2: Biểu đồ tăng trưởng khối lượng OI của HĐTL trên chỉ số VN30

(Đơn vị: hợp đồng)

*

Với sản phẩm hợp đồng tương lai TPCP, nhà đầu tư tổ chức có thêm một lựa chọn để đầu tư và phòng ngừa rủi ro trên thị trường trái phiếu. Với đặc thù là sản phẩm dành riêng cho nhà đầu tư tổ chức nên giao dịch của sản phẩm này chưa thật sự sôi động. Sau 1 năm ra mắt, đã có 296 hợp đồng tương lai TPCP được giao dịch.

Xem thêm: Phong Khởi Thương Lam Chap 1 Next Chap 2 Tiếng Việt, Phong Khởi Thương Lam

Hình 3: Biểu đồ giao dịch Hợp đồng tương lai TPCP

*

Số lượng tài khoản giao dịch phái sinh vẫn liên tục gia tăng hàng tháng. Đến cuối tháng 7/2020, đã có 132.274 tài khoản giao dịch phái sinh được mở, tăng gấp 1,5 lần so với cuối năm 2019. Hệ thống thành viên giao dịch và bù trừ của TTCK phái sinh đến nay đã có 19 CTCK, tăng 5 thành viên so với năm 2019. Việc gia tăng các thành viên cũng được xem là một yếu tố tích cực giúp gia tăng tính cạnh tranh, thúc đẩy việc hoàn thiện chất lượng dịch vụ cung cấp trên thị trường này.

Hình 4: Biểu đồ tăng trưởng số lượng tài khoản của nhà đầu tư trên TTCK phái sinh

(Đơn vị: tài khoản)

*

Tiếp tục mở rộng quy mô của thị trường phái sinh

Trong thời gian tới, HNX tiếp tục được các cơ quan quản lý định hướng mở rộng quy mô của thị trường phái sinh đủ lớn để thu hút thêm các nhà đầu tư tổ chức trong và ngoài nước.

Theo đó, trước mắt, HNX sẽ nghiên cứu phát triển đa dạng hóa các sản phẩm, đáp ứng nhu cầu của người đầu tư và theo đúng chủ trương, định hướng của Chính phủ. Bên cạnh các sản phẩm phái sinh dựa trên chỉ số, HNX cũng có kế hoạch nghiên cứu phát triển các sản phẩm hợp đồng tương lai dựa trên các cổ phiếu đơn lẻ (SSF) và hợp đồng quyền chọn trên cổ phiếu đơn lẻ (SSO).

Đồng thời, HNX đang tiếp tục phối hợp với các cơ quan quản lý và đơn vị tổ chức thị trường có liên quan để xây dựng khung pháp lý chuẩn bị cho việc ra mắt các sản phẩm mới, có thể áp dụng từ sau năm 2020. HNX cũng không ngừng nỗ lực tìm kiếm các giải pháp thúc đẩy đa dạng hóa cơ sở nhà đầu tư, đặc biệt là phát triển hệ thống nhà đầu tư tổ chức trên thị trường phái sinh.

Song song với đó, HNX tiếp tục phối hợp các cơ quan quản lý để tăng cường công tác giám sát trên thị trường phái sinh cũng như giám sát liên thị trường, đảm bảo thị trường vận hành thông suốt, hiệu quả, và an toàn cho nhà đầu tư.