LIÊN HỆ VIỆT BẮC VỚI TỪ ẤY

Nhắc đến Tố Hữu là ta nhớ đến “Cánh chim đầu vào” củathơ ca cách mạng Việt Nam. Là nhà thơ được mệnh danh là hồn thơ của dân tộc,ông khẳng định văn chương của mình trên thi đàn Việt Nam với phong cách thơ trữtình và chính trị. Là một nhà chiến sĩ trên mặt trận văn hóa văn nghệ, giốngnhư nhà thơ Sóng Hồng đã từng viết: “Dùng ngòi bút làm đòn xoay chế độ, mỗi vầnthơ bom đạn phá cường quyền”. Hay Hồ Chí Minh đã khẳng định rằng:

Nói đến bài thơ Việt Bắc, tháng 7 năm 1954, khi hiệpđịnh Giơnevo được kí kết, miền Bắc hoàn toàn được giải phóng. Tháng 10 năm1954, những người cán bộ từ Việt Bắc trở về miền xuôi để tiếp quản thủ đô Hà Nội.Nhân sự kiện có tính thời sự lịch sử này, Tố Hữu viết bài thơ Việt Bắc. Việt Bắckhông chỉ chinh phục người đọc ở một bản tình ca mà ở đó còn có một bản hùng cavề bức tranh ra quân bi tráng, hào hùng trong tác phẩm Việt Bắc.

Bạn đang xem: Liên hệ việt bắc với từ ấy

“Những đường Việt Bắc của ta

Ðêm đêm rầm rập như là đất rung

Quân đi điệp điệp trùng trùng

Ánh sao đầu súng bạn cùng mũ nan

Dân công đỏ đuốc từng đoàn

Bước chân nát đá, muôn tàn lửa bay.

Nghìn đêm thăm thẳm sương dày

Ðèn pha bật sáng như ngày mai lên.

Tin vui chiến thắng trăm miền

Hòa Bình, Tây Bắc, Ðiện Biên vui về

Vui từ Ðồng Tháp, An Khê

Vui lên Việt Bắc, đèo De, núi Hồng. ”

Những đường Việt Bắc là những đường anh bộ đội hànhquân ra trận. Cụm từ “của ta” là khát khao được đứng lên, được làm chủ quêhương mình, đất nước mình. Tác giả liên tục sử dụng các từ láy như “đêm đêm” “rầmrập” kết hợp với phụ âm rung và thủ pháp nghệ thuật so sánh. Tác giả tái hiện lạiâm hưởng hào hùng của cả một dân tộc hành quân ra trận. Câu thơ trên miêu tả vềâm thanh thì câu thơ dưới lại mô tả phần nhiều về hình ảnh.

Quân đi điệp điệp trùng trùng

Ánh sao đầu súng bạn cùng mũ nan

“Điệp điệp”, “trùng trùng” vốn dĩ là những từ láy đểmô tả núi hoặc sóng. Đó là vẻ đẹp của người dân Việt Nam hành quân ra trận, ngườingười lớp lớp đông đảo như sóng cuộn điệp điệp trùng trùng . Đã từng bước vàotrang văn của Chủ tịch Hồ Chí Minh “mỗi khi Tổ quốc bị xâm lăng, làn sóng ấy lạivô cùng sôi nổi, nó lướt qua mọi khó khăn thử thách, nó nhấn chìm cả bọn bán nướcvà bè lũ cướp nước”

“Ánh sao đầu súng bạn cùng mũ nan”

Nếu như ta hiểu theo nghĩa tường mình thì “Ánh sao” ởđây là ánh sao của bầu trời Việt Bắc phản chiếu vào nòng súng thép của anh bộ độivào trận đánh quân thù. Thế nhưng, nếu ta hiểu theo nghĩa hàm ẩn, thì đây là lítưởng cách mạng. Là Đảng là Bác Hồ soi đường chỉ lối cho anh bộ đội vào trậnđánh quân thù. “Bạn cùng mũ nan” đó là những chiếc mũ đồng bào dân tộc miền caogửi tặng cho người lính để vượt qua bao nắng mưa dải dầu.

Dân công đỏ đuốc từng đoàn

Bước chân nát đá, muôn tàn lửa bay

Nghệ thuật đảo ngữ “đỏ đuốc”, là vẻ đẹp lực lượng hậuphương vững chắc của anh bộ đôi, là những đoàn dân công quang gánh, xe thồ,ngày đêm tải đạn ra tiền tuyến. và cũng chỉ có trong những bảo tàng lịch sử ViệtNam ta mới nhận thấy, có chiếc xe đạp mà có thể chở được 2 3 tạ đạn lên chiếntrường. Thơ ca của nhà thơ Tố Hữu rất đồng điệu với thơ ca của Bác Hồ, khi màhướng bắt đầu luôn luôn là hiện tại đến tương lai, từ bóng tối đến ánh sáng. Vàở đó là nghệ thuật nói quá và phóng đại làm cho vẻ đẹp của những con người ViệtNam bước ta từ trang sử vẻ vang của dân tộc. Đó là vẻ đẹp của những con người đẹptừ gót chân đến mái tóc, đẹp từ như trong chân lí sinh ra.

Nghìn đêm thăm thẳm sương dày

Ðèn pha bật sáng như ngày mai lên.

Xem thêm: Nguyên Nhân Truyền Hình Cáp Bị Nhiễu Và Cách Chia Cáp Truyền Hình Không Bị Nhiễu

Một bên là “thăm thẳm sương dày” một bên là “đèn phabật sáng” , ngọn đèn pha ấy đánh tan đi lớp sương dày. Ngọn đèn xe ấy không chỉđơn thuần là hình ảnh của những chiếc xe mà ta từng bắt gặp trong “Tiểu đội xekhông kính”. Mà ở đây, ta có thể thấy rằng đó là những khó khăn thiếu thốntrong những ngày đầu kháng chiến. Chúng ta chỉ có vũ khí là giáo mác thô sơ,nhưng quân ta càng đánh, lực lượng càng mạnh, thế tấn công dễ như chẻ tre.Chúng ta đã có những đoàn xe ra tiền tuyến. chúng ta đã có những pháo binh ra mặttrận và ở đó là bình minh huy hoàng vẫy gọi toàn thể dân tộc Việt Nam đứng lênkháng chiến.

Tám câu thơ trên là cảnh ra quân thì 4 câu thơ dướilà vẻ đẹp của khúc ca ăn mừng chiến thắng:

“Tin vui chiến thắng trăm miền

Hòa Bình, Tây Bắc, Ðiện Biên vui về

Vui từ Ðồng Tháp, An Khê

Vui lên Việt Bắc, đèo De, núi Hồng. ”

Điệp từ “Vui” được lặp lại 4 lần, thể hiện tiếng reovui của hàng triệu trái tim con người Việt Nam. Nghệ thuật liệt kê “Hòa Bình”“Tây Bắc” “Điện Biên”,..chiến thắng sau còn giòn giã hơn chiến thắng trước. Bởivậy mà ta nhận thấy đó là vẻ đẹp của Việt Bắc, đó là lí do người ta nói rằng:Việt Bắc của Tố Hữu không chỉ thuyết phục người đọc ở một bản tình ca mà ở đócòn là bản hùng ca bi hùng bi tráng về cảnh ra quân, là những giai điệu tự hàotrong thơ ca Việt Nam.

Tiếp đó ta thấy:

Từ ấy trong tôi bừng nắng hạ

Mặt trời chân lý chói qua tim

Hồn tôi là một vườn hoa lá

Rất đậm hương và rộn tiếng chim…

 

Tôi buộc lòng tôi với mọi người

Để tình trang trải với trăm nơi

Để hồn tôi với bao hồn khổ

Gần gũi nhau thêm mạnh khối đời

 

Tôi đã là con của vạn nhà

Là em của vạn kiếp phôi pha

Là anh của vạn đầu em nhỏ

Không áo cơm, cù bất cù bơ…

Bài “Từ ấy” gồm 3 khổ thơ, mỗi khổ thơ lại là một vẻđẹp rất riêng. Khổ 1 là niềm vui của tác giả khi được đến với lý tưởng cách mạng.Ông tự ví tâm hồn của mình là một khu vườn đầy hoa lá, kể từ khi có mặt trờichân lí thì bỗng đậm hương và rộn tiếng chim. Là một khu vườn bống ngập tiếngchim ca, là niềm vui của tác giả, là ánh sáng của vầng hồng đánh bật bóng đêm lụi,là ánh sáng của triết học Mác Lenin, đó là mặt trời chân lí, là đảng soi đườngchỉ lối. Đến với khổ 2, từ niềm vui ấy dẫn đến ý thức trách nhiệm của người chiếnsĩ. Họ phải gần gũi với quần chúng nhân dân, khơi dậy khối đại đoàn kết dân tộc.Cuối cùng, từ sự thay đổi về ý thức trách nhiệm dẫn đến sự thay đổi về tâm tưtình cảm. Liên tục sử dụng các từ “là anh” “là em” “là con”, coi tất cả đồngbào , đồng chí của mình là trong một gia đình. Họ đều là máu mủ của mình. Vànhiệm vụ cuối cùng, nhiêm vụ quan trọng nhất đó là phải xây dựng, thấu hiểu nỗithống khổ của nhân dân. Đó chính là vẻ đẹp của bài thơ “Từ ấy”.

Trong văn chương ta nhận thấy, thời thế thay đổi thìcách viết của nhà thơ cũng được đổi thay. Chúng ta đã từng biết đến Nguyễn MinhChâu trước 1975 viết nhiều về con người Việt Nam trong chiến đấu. Sau đó, ta biếtđến Nguyễn Minh Châu sau 1975 toàn viết về cuộc sống với những triết lí, nhữngtrải nghiệm, những câu chuyện trần trụi và thô ráp nhưng lại đem đến nhữngtuyên ngôn, những nghệ thuật rất sâu sắc. Nhắc đến Nguyễn Tuân trước 1945 vàNguyễn Tuân sau 1945 là hoàn toàn khác. Là “Chữ người tử tù” lại hoàn toàn khácvới “Người lái đò sông Đà” .

Bài thơ Việt Bắc và Từ ấy điểm giống ở đây là sự nhấtquán về phong cách sáng tác “trữ tình và chính trị”. Là người cách mạng làm thơluôn luôn ý thức được ngòi bút của mình phải thực sự là thứ vũ khí trên mặt trậnvăn hóa văn nghệ. Thơ ca của ông có thể khẳng định đó là cuốn “Nhật kí về lịchsử Việt Nam” , bởi vậy không phải ngẫu nhiên mà ông được mệnh danh là hồn thơ củadân tộc. Còn điểm khác ở đây là về nội dung. Một tác phẩm viết về niềm vui củatác giả khi đến với ánh sáng lí tưởng của cách mạng. Một tác phẩm lại viết vềnhững năm tháng không thể nào quên của dân tộc Việt Nam trong những năm thángkháng chiến chống Pháp.Một tác phẩm được viết ở thể thơ lục bát, còn một tác phẩmthì không.

Tóm lại, dù có là trước cách mạng hay sau cách mạng,dù là “Từ ấy” hay là “Việt Bắc” , thì rõ ràng, phong cách thơ của Tố Hữu thực sựrất đáng khâm phục. Ông là người thư kí trung thành của thời đại, tác phẩm củaông là những tấm gương xê dịch trên quãng đường đời.